Het vinden van werk is dé kans voor mensen om vooruit te komen in het leven. De kans op werk brengt ook perspectief in de grote steden en aandachtswijken met een grote werkloosheid. Waar arbeidsparticipatie (nog) niet aan de orde kan zijn, is maatschappelijke participatie (weer meedoen in het maatschappelijk leven, anderen ontmoeten) een eerste stap met een eigen toegevoegde waarde voor de sociale cohesie.
De mogelijkheden om op wijkniveau bedrijvigheid en werkgelegenheid te organiseren, zijn echter beperkt. De meeste wijkbewoners zijn aangewezen op de gewone – vaak regionale – arbeidsmarkt en het daartoe ingerichte reguliere arbeidsmarkt- en re-integratiebeleid. Dat is ook logisch: de meeste mensen werken buiten hun woonwijk. Het op wijkniveau aanpakken van arbeidsmarktknelpunten moet dan ook gezien worden als een aanvulling op of verbijzondering van dat reguliere lokale, regionale en landelijke arbeidsmarktbeleid.
Maar wel een aanvulling of verbijzondering die gerechtvaardigd is vanwege de hardnekkige problemen in de veertig aandachtswijken en de belangrijke rol die werkloosheid daarbij speelt. Anders gezegd: het vinden of behouden van werk is zo belangrijk voor de sociale cohesie in de aandachtswijken, dat dit aparte aandacht en inzet verdient.
Naar aanleiding van een adviesaanvraag van de minister voor Wonen, Wijken en Integratie (WWI), heeft de RWI in 2007 het advies De wijk Inc; Ondernemerschap en arbeidsparticipatie in aandachtswijken uitgebracht. De RWI stelt dat er goede mogelijkheden zijn om de sociaaleconomische situatie in probleemwijken te verbeteren. De RWI bepleit slimme, innovatieve deals en coalities tussen bedrijfsleven, projectontwikkelaars, gemeenten, woningcorporaties, onderwijsinstellingen en bewoners. Nicis Institute heeft op verzoek van de RWI veertig inspirerende praktijkvoorbeelden van publiek-private samenwerking geïnventariseerd: Arbeidsparticipatie wijken; Analyse praktijkvoorbeelden (2007).
De RWI ontwikkelt samen met Nicis Institute een drietal activiteiten om partijen die werken aan de verbetering van de arbeidsparticipatie in aandachtswijken, te ondersteunen.
Op 21 januari 2009 organiseerden RWI en Nicis de Startconferentie Publiek-privaat ondernemerschap: de wijk aan het werk. Tijdens deze drukbezochte conferentie in het Transport- en Scheepvaartcollege in Rotterdam gingen betrokkenen vanuit steden, bedrijfsleven en woningcorporaties met elkaar in gesprek over de vraag hoe via publiek-private samenwerking meer volume en samenhang, en meer werk voor wijkbewoners kan worden gerealiseerd. Van deze conferentie is een verslag gemaakt.
In het najaar 2009 biedt Nicis een Masterclass Werkende Wijken aan, voor stedelijke professionals die concreet aan de slag zijn met het thema arbeidsmarktbeleid, en die tot doel hebben het bestrijden van werkloosheid en het aantrekken en behouden van bedrijvigheid en daar ook een bijdrage aan kunnen leveren.
De RWI heeft samen met Nicis en de steden Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Arnhem, Eindhoven, Alkmaar en Dordrecht, aan het CBS opdracht gegeven om de niet-uitkeringsgerechtigden in aandachtswijken (nuggers) nader in kaart te brengen: om hoeveel mensen gaat het? Wie zijn het? De eerste resultaten zijn op 17 juni 2009 gepubliceerd, in de analyse Geen baan, geen school, geen uitkering. Uit dit onderzoek blijkt dat in de grote steden en aandachtswijken relatief veel nuggers huizen, en dat deze nuggers in verhouding vaker jonge, alleenstaande, allochtone mannen zijn. De steden, de RWI en Nicis Institute vinden dat de interessante, eerste resultaten aanleiding geven tot nader onderzoek.