Scholing van werkenden en werkzoekenden levert een belangrijke bijdrage aan de inzetbaarheid en employability van de beroepsbevolking. In de huidige crisis is scholing een belangrijk instrument om vakmensen te behouden en massawerkloosheid te voorkomen. De deelname aan Leven Lang Leren stagneert echter, met name onder laagopgeleiden, ouderen en mensen zonder vast dienstverband. Daarmee is het van belang om manieren te vinden om werknemers en werkgevers te bewegen in scholing te investeren.
Ook voor de bemiddeling van werklozen kan scholing een belangrijke rol spelen, wanneer daarmee de afstand tussen het gevraagde in de vacatures en de kwaliteiten van de kandidaten is te overbruggen. Scholing speelde de afgelopen jaren echter een ondergeschikte rol in re-integratietrajecten voor werklozen. Uitgangspunt bij de inzet van re-integratie was vooral ‘de kortste weg naar werk’, en die omvatte meestal niet een traject met scholing.
Het tot stand brengen van een succesvol scholingsproject vergt het aangaan van daadkrachtige allianties tussen partijen aan vraag- en aanbodzijde. Daarbij lopen organisatoren nogal eens tegen knelpunten op. De organisatie van het scholingsaanbod sluit in veel gevallen onvoldoende flexibel aan op de behoefte. Ook het formuleren van de vraag naar scholing blijkt niet voor alle sectoren even gemakkelijk. Voor de scholing van werkzoekenden doet zich een extra probleem voor omdat niet iedereen uit deze groep schoolbaar is tot de op de arbeidsmarkt gevraagde competenties.
Scholing is een belangrijke voorwaarde om werknemers nu en in de toekomst inzetbaar te houden. In de praktijk blijkt het echter niet eenvoudig om scholing op een zinvolle wijze in te vullen. We zien dat men hierbij vaak tegen dezelfde vragen en knelpunten aanloopt. Daarom heeft de RWI een Werkwijzer Scholing ontwikkeld, te vinden op www.rwi.nl/tijdvoorscholing. Deze werkwijzer is bedoeld voor iedereen die aan de slag wil met scholing en daar nog niet zoveel ervaring mee heeft: werkgevers, werknemers, het medezeggenschapsorgaan, de personeelsfunctionaris of de leidinggevende. Met de praktische tips en ideeën kan iedereen zelf aan de slag en kunnen een aantal belangrijke stappen gezet worden.
De RWI heeft door middel van een onderzoek in kaart laten brengen hoe bedrijven, die getroffen worden door de kredietcrisis, omgaan met scholing van hun werknemers. Het onderzoek laat zien dat WTV en deeltijd-WW een impuls vormen voor scholing op de werkvloer. Ook werknemers die tot op heden niet of nauwelijks geschoold werden, krijgen nu wel een aanbod. Met name in de beginperiode gaat het vaak om interne scholing en korte externe cursussen. Bedrijven lopen echter tegen een aantal knelpunten aan. Bij langere scholingstrajecten is bijvoorbeeld de financiering een probleem. Ook zou de voorlichting en ondersteuning beter kunnen. In de notitie ‘Scholing in Crisistijd’ die begin november 2009 gepresenteerd werd formuleert de RWI een visie op de gesignaleerde knelpunten en mogelijke oplossingsrichtingen.
In november 2009 heeft de RWI eveneens het eindrapport van het onderzoek 'Zzp'ers en hun marktpositie' uitgebracht. Daarin is onder andere in kaart gebracht in hoeverre zzp'ers investeren in scholing. Uit het onderzoek blijkt onder meer dat zzp'ers vooral investeren in scholing op hun vakgebied, en minder in scholing van ondernemersvaardigheden. Veel zzp'ers leren echter vooral ‘on the job’. Tijdgebrek is een belangrijke reden om geen scholing te volgen. In mindere mate vormen ook de kosten van scholing een belemmering. De RWI kijkt de komende tijd naar de beleidsmatige implicaties van de onderzoeksbevindingen.
In maart 2009 heeft de RWI de handreiking 'Match! Publiek-private en regionale samenwerking bij vacaturevervulling' uitgebracht. Hierin wordt een aantal regionale allianties en scholingsprojecten in beeld gebracht en wordt aangegeven wat er nodig is om succesvolle projecten te ontwikkelen. De komende maanden zal de RWI een voorbeeldregeling stimulering regionale vraaggerichte scholingsprojecten opstellen.